काठमाडौं । भदौ १० गते आएको आकस्मिक भोटेकोशी बाढीबाट ७५९ मेगावाट क्षमताका १३ जलविद्युत् आयोजना प्रभावित भएका छन् । बाढीले जलविद्युत् आयोजनासहित सडक, पुल, निजी घर, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा अन्य भौतिक संरचनामा व्यापक क्षति पुर्याएको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको विवरणमा उल्लेख छ ।
बाढीबाट प्रभावित आयोजनाहरूको संरचना तथा पहुँच पूर्वाधारमा भएको क्षतिले पुनर्निर्माण र पुन:स्थापनामा चुनौती थपिएको छ । आयोजनासम्म पुग्ने सडक तथा पुलहरूमा समेत क्षति भएकाले ऊर्जा आयोजनाको पुन:स्थापना अन्य पूर्वाधार पुनर्निर्माणसँगै अघि बढाउनुपर्ने अवस्था देखिएको छ ।
प्राधिकरणका अनुसार बाढीबाट ६९ किलोमिटर सडकखण्ड क्षतिग्रस्त भएको छ । ३७ मोटरेबल पुलमध्ये ३३ वटा बगेका छन् भने ६८ झोलुङ्गे पुलमा क्षति पुगेको छ । ऊर्जा क्षेत्रतर्फ जलविद्युत्बाहेक २४ मेगावाट क्षमताका पाँच सोलार आयोजना पनि प्रभावित भएका छन् ।
समग्रमा बाढीबाट ४ खर्ब ८ अर्ब २८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति तथा नोक्सानी भएको प्रारम्भिक आकलन छ । पुनर्निर्माण तथा पुन:स्थापनाका लागि भने ७ खर्ब २३ अर्ब ३१ करोड ५२ लाख रुपैयाँ आवश्यक पर्ने द्रुत क्षति तथा आवश्यकता आकलन प्रतिवेदनले देखाएको छ ।
बाढीबाट ७ हजार ५७० निजी घर, ४८ सार्वजनिक भवन, १८ विद्यालय, सात स्वास्थ्य संस्था र ३० सांस्कृतिक सम्पदामा क्षति पुगेको छ । कृषि, पशुपालन, बैंकिङ तथा व्यापारिक क्षेत्रसमेत प्रभावित भएका छन् ।
बाढीपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार तथा राहत वितरण जारी छ । सुरक्षा निकायका २० हजारभन्दा बढी जनशक्ति परिचालन भएका छन् भने नेपाल रेडक्रसलगायत संस्थाले खानेपानी, स्वास्थ्य, आवास, खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री र मनोसामाजिक सहयोग उपलब्ध गराइरहेका छन् ।
जलविद्युत् आयोजना प्रभावित क्षेत्रको पुनर्निर्माणमा सडक र पुललगायत आधारभूत पूर्वाधारको पुन:स्थापना, आयोजनाको क्षति मूल्यांकन र सुरक्षित संरचना निर्माण मुख्य चुनौतीका रूपमा देखिएका छन् ।
